مختصری از تاریخچه صنعت برق کرمان

صنعت برق استان به فروردین ماه سال ۱۳۱۱ هجری شمسی بر می گردد که توسط مرحوم ابوالقاسم هرندی با نصب یک دستگاه مولد ۷۵  کیلوواتی که جریان مستقیم D.C تولید می کرد پایین تر از بازار عزیز واقع در خیابان شریعتی تأسیس گردید که تنها در ۵ ساعت اولیه شب روشنایی تعداد محدودی مشترک در شهر کرمان را تأمین می کرد.

در سال ۱۳۳۵ شرکت آب و برق کرمان برای فعالیت در زمینه آب و برق در استانهای کرمان و سیستان و بلوچستان تشکیل شد که نتیجه آن خرید و نصب سه مولد دیزلی هر یک به ظرفیت ۲۰۰۰ کیلووات و یک مولد دیزلی ۱۰۰۰ کیلوواتی برای شهر کرمان بود.

 

پس از ایجاد وزارت آب و برق و تشکیل شرکت های وابسته سرانجام شرکت برق منطقه ای جنوب شرق ایران در سال ۱۳۴۴ با منطقه عملیاتی استانهای کرمان، سیستان و بلوچستان، بنادر و جزایر خلیج فارس و دریای عمان با وسعت ۵/۲۶% خاک کشور تشکیل شد که در پایان این سال ظرفیت اسمی نصب شده ۷۵۳۹ کیلووات، تعداد مشترکین ۱۸۳۹۰ مشترک و طول خطوط فشار ضعیف احداث شده ۲۱۶ کیلومتر بوده است.

 در سال ۱۳۴۶ تعداد محدودی مولد دیزلی با قدرت اسمی ۱۱۴۱۴ کیلووات و ۴۳ دستگاه ترانسفورماتور و ۹/۲۲۹ کیلومتر شبکه فشار قوی و ۵/۴۰۲ کیلومتر شبکه فشار ضعیف با حداکثر بار ۷۹۳۰ کیلووات انرژی برق ۲۲۵۶۷ مشترک را فراهم می نمود. با انتزاع استان هرمزگان در سال ۱۳۵۱ شرکت برق منطقه ای جنوبشرق به استانهای کرمان و سیستان و بلوچستان محدود شد.

 

در سال ۱۳۵۷ همزمان با پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی تأسیسات احداث شده عبارت بودند از: ۱۳۴۷ کیلومتر شبکه فشار ضعیف، ۱۴۴۵ کیلومتر شبکه فشار متوسط، ۱۰۱۱ دستگاه ترانسفورماتور توزیع که نیاز برق ۱۰۷۶۹۵ مشترک و ۱۷۳ روستا را پیک بار ۵۹ مگاوات تأمین می کردند. سرانجام در سال ۱۳۶۰ با ایجاد دو شرکت برق منطقه ای کرمان و سیستان و بلوچستان پرونده شرکت برق منطقه ای جنوبشرق ایران بسته شد و شرکت های جدید یاد شده مدیریت برق را در این مناطق بر عهده گرفتند و بدین ترتیب فعالیت های شرکت برق منطقه ای کرمان منحصراً در استان کرمان بود.

 با افزایش تقاضا و مشترک، کارکنان شرکت برق منطقه ای با همت و تلاش شبانه روزی خود در جهت کاهش کمبود ها سعی فراوان مبذول داشته بطوری که تأسیسات احداث شده در ابتدای برنامه اول جمهوری اسلامی ایران به ۶۴۲۱ کیلومتر شبکه فشار ضعیف، ۸۴۴۶ کیلومتر شبکه فشار متوسط و ۶۴۶۶ دستگاه پست ترانسفورماتور توزیع رسید که این مقدار تأسیسات همراه با یک پست ۴۰۰ کیلوولت، ۳ پست ۲۳۰ کیلوولت، ۲۰ پست ۱۳۲ کیلوولت و ۱ پست ۶۳ کیلوولت پاسخگوی نیاز برق ۳۴۵۳۷۵ مشترک و ۱۷۶۹ روستا با پیک بار ۳۶۳ مگاوات بود. به منظور ارائه خدمات بهتر و بیشتر به امور مشترکین و متقاضیان در سال ۱۳۷۱ شرکت توزیع نیروی برق استان راه اندازی شد.

 با توجه به پهناور بودن استان و پراکندگی جمعیت و رشد و توسعه صنعت و کشاورزی و با هدف خدمات مطلوبتر و سریعتر و کسب رضایت مردم از خدمات و عملکرد صنعت برق استان در اواخر سال ۱۳۸۰ شرکت توزیع نیروی برق استان کرمان به دو شرکت توزیع نیروی برق شمال استان شامل شهرستان ها و بخش های (کرمان، رفسنجان، ماهان، گلباف، شهداد، زرند، شهربابک، راور، راین، چترود، باغین) و شرکت توزیع نیروی برق جنوب استان کرمان شامل شهرستان ها و بخش های (جیرفت، بم، ریگان، فهرج،سیرجان، بافت، کهنوج، بردسیر، قلعه گنج، منوجان، رودبار جنوب، عنبرآباد)تقسیم گردید. این شرکت ها نیز سرانجام بر اساس قانون استقلال شرکت های توزیع برق در مهرماه ۱۳۸۶ از برق منطقه ای منفک شدند و کلیه امور مربوط به مشترکین، متقاضیان، برق رسانی روستایی و تأمین برق موتور پمپ های کشاورزی به آنها واگذار گردید.

 بنابرین فعالیتهای برق منطقه ای منحصر به احداث تأسیسات انتقال و فوق توزیع گردید و طبق بیانه مأموریت شرکتی است دولتی و خدماتی که بعنوان کارگزار شرکت توانیر وظیفه نظارت بر تولید نیروگاههای تحت پوشش و مدیریت مؤثر انتقال انرژی الکتریکی را از مراکز تولید و یا از شبکه برق سراسری به شرکت های توزیع نیروی برق و مشترکین خاص و یا به شبکه برق سراسری در محدوده جغرافیایی تعیین شده و بر طبق قوانین وزارت نیرو به منزله مهمترین وظایف جاری عهده دار می باشد.

در بخش تولید هم اکنون نیروگاه های ذیل در حال فعالیت هستند:

نیروگاه های سیکل ترکیبی در حال فعالیت:

 

  • نیروگاه سیکل ترکیبی شهید سلیمانی کرمان با ظرفیت نامی ۱۹۱۶ مگاوات
  • نیروگاه سیکل ترکیبی گهران سیرجان با ظرفیت نامی ۴۸۰ مگاوات
  • نیروگاه سیکل ترکیبی شوباد کهنوج با ظرفیت نامی ۴۸۴ مگاوات
  • نیروگاه سیکل ترکیبی سمنگان با ظرفیت نامی ۴۸۰ مگاوات
  • نیروگاه سیکل ترکیبی سرچشمه با ظرفیت نامی ۱۵۲ مگاوات

نیروگاه بخار در حال فعالیت:

نیروگاه حرارتی زرند با ظرفیت نامی ۶۰ مگاوات

نیروگاه های گازی در حال فعالیت:

  • نیروگاه گازی کهنوج با ظرفیت نامی ۷۰ مگاوات
  • نیروگاه گازی نیروگستر سیرجان با ظرفیت نامی ۴ مگاوات
  • نیروگاه گازی صیناکو با ظرفیت نامی ۸ مگاوات
  • نیروگاه گازی رسانیرو با ظرفیت نامی ۴ مگاوات
  • نیروگاه گازی کهربا رفسنجان با ظرفیت نامی ۲۹.۴ مگاوات
  • نیروگاه گازی کیهان انرژی رفسنجان با ظرفیت ۲۹.۴ مگاوات
  • نیروگاه گازی کیانیرو کاروانیان با ظرفیت نامی ۴ مگاوات

نیروگاه های خورشیدی در حال فعالیت:

  • نیروگاه خورشیدی توسعه فراگیر جاسک با ظرفیت نامی ۱۰ مگاوات
  • نیروگاه خورشیدی سولار انرژی آرکا با ظرفیت نامی ۱۰ مگاوات
  • نیروگاه خورشیدی مهراد انرژی آرکا با ظرفیت نامی ۱.۲ مگاوات
  • نیروگاه خورشیدی انرژی سبز کویر کیش با ظرفیت نامی ۱۰ مگاوات
  • نیروگاه خورشیدی سپنتاساران آریا با ظرفیت نامی ۱ مگاوات
  • نیروگاه خورشیدی تابان بافت با ظرفیت نامی ۱۰ مگاوات
  • نیروگاه خورشیدی تابان بردسیر با ظرفیت نامی ۲.۶ مگاوات
  • نیروگاه خورشیدی برق صبا با ظرفیت نامی ۱ مگاوات

نیروگاه های برقابی در حال فعالیت:

نیروگاه سدجیرفت با ظرفیت نامی ۳۲.۴ مگاوات

نیروگاه های دیزلی در حال فعالیت:

  • هفت نیروگاه دیزلی با ظرفیت نامی ۴۳ مگاوات